Alle gemeenten in Nederland hebben zich verbonden aan het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. “Dat betekent dus dat we ook in Noord-Kennemerland toewerken naar de landelijke doelstelling om in 2050 volledig klimaatadaptief te zijn”, zegt Koen de Geus, programmamanager Klimaatadaptatie bij gemeente Alkmaar. “Als gemeenten doen we er van alles aan om wateroverlast, hittestress en droogte tegen te gaan. Bijvoorbeeld met wadi’s, waterbergende wegen en meer groen in de openbare ruimte. Maar om ook de private ruimte klimaatadaptief te krijgen, hebben we inwoners nodig. Zij kunnen op allerlei manieren bijdragen. Bijvoorbeeld groene daken, minder steen en meer groen in hun tuin, regentonnen, waterdoorlatende opritten en regenvijvers.”

Verbeteringen door kennisuitwisseling
De gemeenten in Noord-Kennemerland – Alkmaar, Beverwijk, Dijk en Waard, Heemskerk en de BUCH-gemeenten – hebben voor dergelijke maatregelen in samenspraak subsidieregelingen opgezet. Koen: “Door onze aanpak met elkaar te delen, hebben we nu subsidies die op hoofdlijnen in onze hele regio hetzelfde zijn. Zo hoefden we niet allemaal het wiel uit te vinden, maar de winst zit vooral in de uitwisseling van kennis en ervaringen. Uit de evaluatie van het eerste subsidiejaar zijn op die manier al verschillende verbeteringen gekomen. We zien bijvoorbeeld dat vooral subsidie wordt aangevraagd voor groene daken, en minder voor regenwatersystemen en de afkoppeling van verhard oppervlak. Daarom hebben we de voorwaarden hiervoor versoepeld en vereenvoudigd.”

Van koplopers naar peloton
De evaluatie gaf ook aanleiding voor aanvullende activiteiten om de drempel voor inwoners verder te verlagen. “In Alkmaar organiseren we nu bijvoorbeeld regelmatig weggeefacties. We delen bomen uit, vogelkastjes, plantenzaadjes, mensen kunnen tegels inleveren voor een regenton. En we bieden ze gratis advies om hun tuin te vernatten. Zo heeft elke gemeente in Noord-Kennemerland een heel palet om inwoners bewuster te maken van wat ze zelf kunnen bijdragen. Om op die manier na de koplopers nu ook het peloton en de achterblijvers in beweging te krijgen.”

Subsidies maken het verschil – twee ervaringen
Groen dak in plaats van zwart oppervlak
Jochem de Koning legde met subsidie een groen dak op de nieuwe overkapping in de achtertuin. “De overkapping bleek groter uit te vallen dan we hadden bedacht”, vertelt hij. “Zo kwamen we op het idee van een sedumdak: dan zou de buurt niet op een groot zwart vlak gaan uitkijken. Het was dus meer uit esthetische oogpunt dan uit idealisme dat dit bij ons in beeld kwam. De subsidie gaf wel de doorslag: de kosten voor zo’n sedumdak zijn relatief hoog, en dan hebben wij het nog zelf aangelegd. Zonder bijdrage van de gemeente denk ik niet dat het ervan zou zijn gekomen. Maar nu het er ligt, vind ik het heel leuk. Vanuit de huiskamer kan ik de vogeltjes op het dak zien en de beestjes zien rondvliegen. Dat is toch een stuk gezelliger dan zo’n kaal oppervlak.”

Toeval?
Henk Jan Strabbing maakte gebruik van de subsidie voor een groen dak op zijn schuur en serrekamer. “Ik doe het echt voor het milieu”, zegt hij. “Mijn tuin heb ik vijf jaar terug al helemaal vergroend. Dankzij de subsidie konden we nu ook het dak aanpakken. Ik vind het positief dat de gemeente hier een potje voor vrijmaakt. Anders moet je wel erg diepe zakken hebben. Terwijl groen zo belangrijk is: voor de afvoer van regenwater, voor verkoeling, de biodiversiteit. En met kleine maatregelen kun je al verschil maken. Ik heb bijvoorbeeld ook twee gierzwaluwkastjes van de gemeente opgehaald; die waren al heel snel bewoond. En het kan toeval zijn, maar afgelopen zomer – voor het eerst met groen dak - viel me op dat er meer vlinders en insecten in de tuin waren dan andere jaren.”

Meer informatie over de subsidies:

• https://www.alkmaar.nl/direct-regelen/belastingen-en-subsidies/subsidies/subsidie-klimaat-en-groene-dak/
• https://www.alkmaar.nl/direct-regelen/belastingen-en-subsidies/subsidies/subsidie-groen-en-dieren/
• https://klimaatplein.castricum.nl/subsidie-klimaat/
• https://klimaatplein.uitgeest.nl/subsidie-klimaat/
• https://klimaatplein.heiloo.nl/subsidie-klimaat/
• https://klimaatplein.bergen-nh.nl/subsidie-klimaat/
• https://www.heemskerk.nl/laatste-nieuws/subsidie-voor-groene-daken-in-heemskerk