Den Helder IMG 7159 min
Klimaatadaptief bouwen: hoe regelen we dat?

De afgelopen jaren zijn regionaal intentieovereenkomsten getekend over klimaatadaptief bouwen. Er is een landelijke maatlat opgesteld met uitgangspunten en richtlijnen om die intenties in de praktijk te brengen. De volgende stap is om nu ook de toepassing daarvan te borgen. Dit blijkt voor gemeenten, provincies en waterschappen nog best een zoektocht. 

De maatlat beschrijft doelen en prestatie-eisen, zonder concrete maatregelen voor te schrijven. Op die manier is er ruimte voor lokale invulling. Karel Bruin-Baerts, programmamanager ruimtelijke adaptatie bij HHNK: “Met de intentieovereenkomsten en de maatlat hebben we gemeenschappelijke kaders, maar deze zijn niet wettelijk verankerd. De Rijksoverheid is aan het verkennen of en hoe dat mogelijk zou zijn. Maar een eventuele wetswijziging kost zeker drie jaar. En we merken in discussies over bouwplannen waarbij wij adviseren dat een stok achter deur in de vorm van regelgeving hard nodig is. Zeker met de huidige druk op de woningmarkt: er moeten snel veel en vooral betaalbare huizen gebouwd worden. Dat zet spanning op wat we via de maatlat willen bereiken in de bebouwde omgeving.”

Puzzel
Veel lokale en regionale overheden zijn daarom met eigen regels bezig. Dat blijkt een hele uitdaging. Want hoe voorkom je dan dat projectontwikkelaars straks door de bomen het bos niet meer zien? Wat gaat het Rijk doen? Hoe geef je partijen de ruimte, in lijn met de Omgevingswet die juist inzet op minder regels, en houd je toch grip op wat er gebeurt? “We zijn met z’n allen aan het zoeken”, zegt Linda Bogaert, beleidsadviseur Water en Klimaatadaptatie bij de provincie Noord-Holland. “In onze ruimtelijke programma’s en advisering rondom bijvoorbeeld woondeals nemen we de afgesproken basisveiligheidsniveaus al mee. Maar om dit echt te borgen, hebben we niet veel instrumenten buiten de omgevingsverordening. Daarmee zouden we meteen aan alle gemeenten dezelfde regels opleggen. Terwijl stedelijk gebied om heel andere maatregelen vraagt dan het buitengebied. Hoe kunnen we dan concreet worden, en tegelijkertijd ruimte laten aan gemeenten om er flexibel mee om te gaan? En willen we dat wel? Uiteindelijk moet toch veel lokaal gebeuren, en gemeenten zijn daar ook al druk mee bezig. Als provincie helpen wij hen graag dit samen op te pakken.”

Unieke constructie
Inderdaad zitten ook gemeenten niet stil. In het Noorderkwartier hebben de eerste gemeenten al regels voor klimaatadaptief bouwen opgenomen in hun Verordening Hemelwater. Zoals Schagen, waar het sinds eind 2023 verplicht is om bij nieuwbouw of uitbouw ook hemelwaterberging aan te leggen. “Niemand is tegen klimaatadaptief bouwen, maar voordat we hier eisen aan stelden, zag je dat het toch een sluitpost was”, vertelt senior beleidsadviseur Jelmer Cnossen. “Er moeten al heel veel woningen op een klein oppervlak komen, er is een parkeernorm. En uiteindelijk blijft er geen ruimte over voor groen en berging van hemelwater. Met de nieuwe regels zorgen we ervoor dat er wel hemelwaterberging wordt aangelegd. Als het kan in de vorm van groen, zoals een wadi..” Daarbij koos Schagen voor een unieke constructie. Zijn juridische collega Gerard Vriend: “In goed overleg met de raad hebben we in de Verordening opgenomen dat het college bevoegd is om de voorschriften vast te stellen. Dat kan processen aanzienlijk versnellen, mochten er aanpassingen nodig of wenselijk zijn in de vereisten.” Jelmer: “Bijvoorbeeld om snel aan te sluiten bij andere gemeenten of landelijke regels als er grote verschillen ontstaan. Voor een gelijk speelveld is enige uniformiteit belangrijk. Daarom zijn we hierover regionaal in gesprek en zijn we blij met de beweging die we zien bij het Rijk en provincies. Maar met onze constructie hoeven we hier niet op te wachten.”

PICT5032

Meer artikelen lezen? Klik dan verder door middel van de onderstaande pijltjes.

Samen Blauwgroen

Elkaar informeren en inspireren rondom klimaatadaptatie en de waterketen. Haak jij ook aan?
samenblauwgroen.nl

Aan- of afmelden

Via de onderstaande button is het mogelijk om je aan of af te melden voor het e-magazine.

Over ons

Samenwerking Klimaatadaptatie Noorderkwartier & Samenwerking Waterketen Noorderkwartier stellen samen als doel: het verbinden van partijen die werken aan opgaven voor ruimtelijke adaptatie en de waterketen. 

Heb jij zelf iinteressante informatie die je met het netwerk wil delen? Neem dan contact op met: info@samenblauwgroen.nl