Maxresdefault
Maxresdefault

Nieuwe klimaatscenario’s: moeten we bijsturen?

In oktober publiceerde het KNMI vernieuwde klimaatscenario’s voor de toekomst, gebaseerd op de meest recente IPCC-rapporten. Duidelijk is dat Nederland zelfs in het meest gunstige scenario grote gevolgen gaat ondervinden van klimaatverandering. Wat vraagt dit aan klimaatadaptatie en hoe speelt het deltaprogramma hierop in?

De klimaatscenario’s waarmee tot nu toe is gewerkt, dateren alweer uit 2014. Het was dus tijd voor een update: met actuele wetenschappelijke inzichten en verbeterde modellen. Het KNMI rekende door wat we kunnen verwachten als vooral de natte winters het klimaat gaan bepalen, en wat als juist de droge zomers de meeste invloed hebben. Een vernieuwing ten opzichte van de vorige klimaatscenario’s is dat er ook een koppeling is gemaakt met de CO2-uitstoot: wat gebeurt er als die net zo hard blijft stijgen als nu, en wat als we toch nog de Parijse doelen halen? Pieter den Besten, programmamanager van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA): “We zien dat klimaatverandering nog sneller en heviger doorzet dan waar we op grond van de scenario’s van 2014 al rekening mee hielden. Met alle extremen die daarmee gepaard gaan. En wat mij vooral trof, zijn de enorme verschillen tussen de hoge- en lage-emissiescenario’s. Zelfs de droge variant is bij een hoge CO2-uitstoot nog heel veel natter dan het natte scenario bij een lage uitstoot. Daar was ik best van onder de indruk.”

Sneller en serieuzer
De nieuwe klimaatscenario’s hebben ook gevolgen voor het DPRA. “Het is niet zo dat we opeens voor nieuwe opgaven staan”, zegt Pieter. “De richting waarin we willen bewegen, blijft hetzelfde. Klimaatverandering zou je kunnen zien als een film die zich sneller blijkt af te spelen dan gedacht. Daarmee neemt de urgentie toe van wat we aan het doen zijn. Het moet een tandje sneller en het moet serieuzer. Nu bungelt het klimaataspect vaak nog onder aan het lijstje bij belangrijke politieke afwegingen. In de praktijk is het nog vooral de waterkolom die ermee bezig is, terwijl klimaatbestendigheid veel breder randvoorwaarde zou moeten zijn: bij nieuwbouw, bij herstructurering, bij herwaardering van gebieden, in al die takken van sport. Dat gaat gebeuren, maar er is nog een lange weg te gaan.”

KNMI23 klimaatscenarios afbeelding vier scenarios klimaatverandering rond 2100

Professionalisering van de aanpak
Het DPRA geeft daarom nog meer gas op de professionalisering van de aanpak van ruimtelijke adaptatie landelijk, regionaal en lokaal. “We hebben een aantal ontwikkellijnen uitgezet. Te beginnen met doelstellingen: hoe krijg je die helder in beeld? Hoe bepaal je concrete tussenstappen om het water-bodemsysteem robuuster te maken? Vervolgens moet je meten en monitoren; zonder gegevens heb je geen referentiepunt. Daarnaast richten we ons op financiering: hoe brengen we op lange termijn het geld bij elkaar voor de nodige investeringen? Ook bieden we ondersteuning bij het updaten van stresstesten op basis van de nieuwe klimaatscenario’s, onder andere met onze werkgroepen en een handreiking. Zodat de juiste dialoog gevoerd blijft worden, bijvoorbeeld over wat we acceptabel vinden aan risico’s. En ten slotte faciliteren we – mede naar aanleiding van de overstromingen in 2021 in Limburg - bovenregionale stresstesten. Om zo te bevorderen dat er samenhang komt in de maatregelen die lokaal en regionaal worden genomen. Daarbij betrekken we ook beheerders van grote netwerken, van ICT tot energie, wegen en spoorwegen.”

Rekening houden met alle scenario’s
Kennisinstituut Deltares is ondertussen samen met de WUR bezig om aan de hand van de nieuwe klimaatscenario’s ook de regionale Deltascenario’s te actualiseren. Deze geven een samenhangend beeld van de klimatologische en sociaaleconomische ontwikkelingen, de onzekerheden daarin, en wat dan de implicaties zijn voor het waterbeheer. Henk Wolters, senior adviseur bij Deltares: “Het ingewikkelde is dat je rekening moet houden met het ergste, maar ook met het minst erge scenario. Je wil voorkomen dat je investeringen doet die onnodig zijn, maar moet ook op tijd beginnen met wat wél opgepakt moet worden; ruimtelijke ontwikkelingen zijn vaak trajecten van de lange adem. De Deltascenario’s helpen inzichtelijk te krijgen: waar dreigt het mis te gaan? Hoe erg is dat, welke maatregelen zijn nodig, wat zijn de doorlooptijden en wanneer moeten we dan beginnen? In de meeste gevallen is er nog tijd, ook tegen de achtergrond van de nieuwe klimaatscenario’s. De kunst is om die tijd goed te gebruiken.”

KNMI23 temp

Meer artikelen lezen? Klik dan verder door middel van de onderstaande pijltjes.

Samen Blauwgroen

Elkaar informeren en inspireren rondom klimaatadaptatie en de waterketen. Haak jij ook aan?
samenblauwgroen.nl

Aan- of afmelden

Via de onderstaande button is het mogelijk om je aan of af te melden voor het e-magazine.

Over ons

Samenwerking Klimaatadaptatie Noorderkwartier & Samenwerking Waterketen Noorderkwartier stellen samen als doel: het verbinden van partijen die werken aan opgaven voor ruimtelijke adaptatie en de waterketen. 

Heb jij zelf iinteressante informatie die je met het netwerk wil delen? Neem dan contact op met: info@samenblauwgroen.nl