Een belangrijke kracht van de samenwerking is volgens Marjan dat alle partijen uiteindelijk hetzelfde doel nastreven: goede waterkwaliteit, en daarmee de volksgezondheid. “Dat hangt als een paraplu boven al onze beslissingen”, zegt ze. “En omdat we steeds dat gezamenlijke doel voor ogen houden, komen we er altijd uit. Ook op lastige dossiers, zoals indirecte lozingen. De vergunningverlening hiervoor valt onder de bevoegdheden van gemeenten en is gedelegeerd aan de omgevingsdienst. Maar wij krijgen als eerste te maken met het effect van die lozingen.Hierin hebben wij een andere positie dan gemeenten. Juist daarom ben ik zo trots dat we hierin de afgelopen jaren grote stappen hebben gezet. We analyseren samen monsters op ongewenste stoffen, mensen worden extra getraind om vergunningaanvragen in samenhang te beoordelen en we kijken ook of we de governance kunnen aanpassen om meer grip te krijgen op indirecte lozingen. Met die aanpak lopen we in Nederland echt voorop. Dit voorbeeld laat ook goed zien dat we samen verantwoordelijkheid nemen voor het hele gebied.”

Groot compliment
Pascal, die vanuit Purmerend de deelregio Zaanstreek-Waterland vertegenwoordigt in het bestuurlijk overleg, deelt die trots. “Het scheelt ook dat de samenwerking op ambtelijk niveau heel sterk is. Ik vind het geweldig om te zien hoe ambtenaren allerlei onderwerpen samen oppakken. Tien jaar geleden was het ondenkbaar dat gemeenten hun rioleringsdata met elkaar zouden delen. Nu gebeurt dat gewoon, en kijken databeheerders van verschillende organisaties met elkaar hoe ze met die gegevens de hele waterketen kunnen versterken. Er wordt volop kennis en expertise uitgewisseld en gemeenten delen zelfs samen databeheerders en andere experts; in onze deelregio hebben we bijvoorbeeld een plusteam dat over gemeenten heen projecten oppakt. Dat die samenwerking zo ontzettend goed loopt, maakt het voor ons ook makkelijker om bestuurlijke besluiten te nemen. Er is geen gedoe. Dat is ook een groot compliment aan alle betrokken medewerkers van de gemeenten.”

Hart voor het vakgebied
Ester sluit zich hier volledig bij aan. En ook zij ziet in de samenwerking mooie initiatieven van de grond komen. Haar favoriet: het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Blauw Groen: “Voordat ik wethouder in Dijk en Waard werd, werkte ik als aanjager van ontwikkelprojecten. Dan kun je je voorstellen dat het CIV bij mij goed viel. De watertechniek heeft mannen en vrouwen nodig die met hun hoofd én hun handen het werk kunnen doen dat nodig is. Het CIV Blauw Groen timmert daarin heel actief aan de weg. Het leertraject Klimaatadaptatie dat we in Dijk en Waard hebben doorlopen is daar een mooi voorbeeld van. Het is nu al een succes, maar hoe groot het wordt hangt ook af van bestuurlijke keuzes: hoeveel geld, tijd en middelen stellen we beschikbaar. Ik hoop oprecht dat we hierin blijven investeren.”

Ruimte blijven geven 
Deze oproep geeft ze alvast aan haar opvolger mee, want zelf keert ze niet terug in het college van Dijk en Waard. “Helaas is mijn partij geen onderdeel van de nieuwe coalitie. Ontzettend jammer, want ik voelde me als een vis in het water. Ook in de bestuurlijke samenwerking. In het begin was het voor mij wel even zoeken: wat speelt er aan deze tafel? Met wie hebben we te maken? Welke afspraken zijn er al? Maar ik zag al snel de waarde van dit overleg in. En ook op het persoonlijke vlak was de samenwerking zonder meer plezierig. Ik heb er alle vertrouwen in dat er ook na mij nog veel moois uit gaat komen.” Voor Pascal is het nog afwachten of hij de komende vier jaar aanblijft; de gemeente Purmerend is nog niet uit de formatie. “Hoe het ook loopt, ik hoop dat de bestuurders die straks aan tafel zitten, hun organisaties de ruimte blijven geven om de samenwerking in stand te houden. Want daarmee hebben we echt goud in handen. We zouden soms bijna vergeten dat die samenwerking niet vanzelfsprekend is. Maar die moeten we koesteren.”

Nog genoeg te doen
Marjan is dat zeker van plan. Als vertegenwoordiger van het hoogheemraadschap blijft zij voorlopig een vaste factor. “De ambtelijke samenwerking is erbij gebaat als de bestuurders ook enthousiast zijn. Dat is in Noorderkwartier zeker het geval. Via het bestuurlijk overleg gaan we elkaar ook vinden op onderwerpen buiten de waterketen, zoals biodiversiteit. Tegelijkertijd blijven zich ook binnen de waterketen nieuwe vraagstukken aandienen. Denk aan kwikverontreiniging door cocaïnewasserijen, die we nu zien opkomen in het riool. Er zijn nog genoeg thema’s waar we onze tanden in kunnen zetten.”