Hoera, het regent: honderden Alkmaarse huishoudens nemen tuinmaatregelen

“Het opvangen en vasthouden van regenwater is bij ons - net als in veel andere gemeenten - een belangrijk thema”, vertelt Diederik van Gelder, projectleider Vergroening bij de gemeente Alkmaar. “Tijdens piekbuien komen straten en schoolpleinen soms blank te staan omdat het systeem het water tijdelijk niet snel genoeg kan verwerken. En voor droge periodes zouden we meer regenwater willen vasthouden in de bodem. Als gemeente kunnen wij in de openbare ruimte aan allerlei knoppen draaien om die balans te verbeteren. Bijvoorbeeld met meer groen, wadi’s, waterdoorlatende verharding en plekken waar water tijdelijk kan worden opgevangen. Maar een groot deel van de grond in de bebouwde kom is in handen van particulieren. Inwoners kunnen dus een belangrijke bijdrage leveren. Met de campagne Hoera, het regent! proberen we ze daar op een positieve, toegankelijke manier van bewust te maken.”

Gratis voor Alkmaarse inwoners
De campagne stak niet in op wateroverlast, maar juist op de waarde die regenwater kan hebben voor de tuin. Diederik: “Hoera, het regent! gaat over wateropvang. Daar boden we diverse mogelijkheden voor: inwoners konden op de campagnesite tuinplantjes en een regenton met afkoppelset aanvragen, maar bijvoorbeeld ook vijverfolie voor een kleine regenwatervijver. Daarmee kunnen inwoners regenwater tijdelijk vasthouden. Via een slimme overloop kan overtollig water vervolgens rustig de tuin of border in lopen. Dat soort producten stelden we bewust gratis beschikbaar, zodat ook inwoners met een kleine portemonnee mee konden doen. Daarnaast brachten we verschillende subsidies onder de aandacht, bijvoorbeeld voor de aanleg van een groen dak of een wadi voor de wat grotere tuinen.” 

Tuintips
Bijzonder aan de campagne was daarnaast dat inwoners een vrijblijvend adviesgesprek met ecologisch hovenier Niels Bras konden aanvinken (Wildebras Ecologische Tuinen). “Een extra service die helpt om abstracte onderwerpen zoals waterberging en klimaatadaptatie concreet te maken”, legt Diederik uit. “Zoals energiecoaches mensen aan de keukentafel inzicht geven in hoe ze hun huis kunnen verduurzamen, geeft Niels tips aan huis om de tuin toekomstbestendig te maken. Daarbij kon hij meteen meer vertellen over de subsidieregelingen. En het mooie is dat hij als ecologisch hovenier echt kijkt naar de tuin als geheel: naar de bodem, de beplanting, de opvang van regenwater, biodiversiteit en verkoeling. Dat maakte hem een heel geschikte ambassadeur voor onze campagne.”

150 adviesgesprekken
De online banners en uitnodigende berichten op social media deden hun werk: van september 2025 tot en met maart 2026 wisten duizenden Alkmaarders de campagnewebsite te vinden. Ruim 800 inwoners vroegen een gratis regenton aan, en ook voor de andere tuinproducten was veel belangstelling. Niels had ondertussen een flinke ronde langs meer dan 150 aanvragers van de adviesgesprekken. “Ik kwam van alles tegen”, vertelt hij. “Van inwoners die hun tuin al flink onder handen hadden genomen en wilden weten wat ze nog meer konden doen, tot tuinen die nog vol tegels lagen. Op verschillende adressen heb ik geholpen om de regenton aan te sluiten. Zeker in wijken die gebouwd zijn op kleigrond, vraagt dat om maatwerk: water zakt daar minder snel weg, waardoor verkeerd afkoppelen juist tot plassen of wateroverlast kan leiden.”

Vervolg op stapel
Niels’ advies viel in goede aarde – ook letterlijk. “Sommige mensen gingen meteen zelf aan de slag met mijn tips”, zegt hij. “Anderen besloten hun tuin helemaal op de schop te nemen. Er was ook veel belangstelling voor de subsidies, vooral voor groene daken.” Positieve geluiden, vindt Diederik, die tevreden terugkijkt op de campagneperiode. “In het najaar willen we er dan ook mee verder”, vertelt hij. “We zijn nu ter voorbereiding hierop bezig met aanpassingen aan de campagnesite. Bijvoorbeeld om het aanmeldformulier nog duidelijker te maken, en om straks beter te kunnen meten wat onze inspanningen concreet opleveren. We weten natuurlijk hoeveel producten zijn aangevraagd en hoeveel inwoners gebruikmaken van regelingen, maar we zouden ook meer inzicht willen in welke verdere acties inwoners ondernemen, bijvoorbeeld na een adviesgesprek. Als we zover zijn, gaan we weer live met Hoera, het regent! Niet voor een paar maanden, maar echt voor langere tijd.”

Foto: Keith Montgomery