Zes afdelingen brengen kennis bij elkaar in een leertraject klimaatadaptatie

Het idee voor een gezamenlijk leertraject borrelde al een tijdje toen het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Blauw Groen besloot er serieus werk te maken. Met Elja Diepenbrock als belangrijke aanjager – hij was toen nog beleidsadviseur klimaatadaptatie bij de gemeente Dijk en Waard en werkt inmiddels voor buurgemeente Alkmaar. “Toen de kogel eenmaal door de kerk was, zijn we snel gaan schakelen”, vertelt hij. Ze pakten door: in enkele maanden tijd zetten Jan Thijs Dijkstra (Dijk en Waard), Pieter Hoekstra (CIV Blauw Groen) en hijeen compleet programma in elkaar: vier bijeenkomsten waarin theorie, beleid én doorvertaling naar de blauwe en groene praktijk volop aan de orde kwamen. En met de focus op kennis delen en samenwerken.

Een goed begin   
Ook de uitvoering van het traject was geen half werk: 74 theoretisch en praktisch opgeleide medewerkers van Beleid, Gebiedsontwikkeling, Beheer, Stadsbedrijf, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving en het Ingenieursbureau deden mee. Dit zijn alle afdelingen van het ruimtelijk domein. “Het had nog breder gekund”, zegt Elja. “Zo heeft ook het sociaal domein met de gevolgen van klimaatverandering te maken, bijvoorbeeld wanneer hitte kwetsbare inwonerstreft. En voor een echt integrale benadering zou je misschien ook juristen moeten betrekken. Maar dit was een goed begin om collega’s echt met elkaar te laten praten en daarmee over afdelingenheen kennis te ontsluiten die al in de organisatie aanwezig is.”

Vooral niet ingrijpen   
De manier waarop het leertraject was opgezet, werkte die kennisuitwisseling langs alle kanten in de hand. De deelnemers waren ingedeeld in vijf gemengde groepen. Elke groep ging aan de slag met twee concrete casussen, bijvoorbeeld de inrichting van een nieuwe wijk, of de herinrichting van een bestaand bedrijventerrein of het stadshart. Daarbij borduurde de ene groep soms voort op de resultaten uit een andere groep. En de sessies werden begeleid door docenten van CIV-onderwijspartner Vonk, onder wie Anton Aker. “Onze rol was niet inhoudelijk, maar zat echt op procesbegeleiding”, vertelt hij. “We hadden met elkaar een aanpak afgesproken die vaak goed in een setting waarin professionals leren aan de hand van praktijkvraagstukken. De kern daarvan: vooral niet te snel ingrijpen. Ook hier merkten we dat dit een uitstekende manier is om zo veel mogelijk kennis op tafel te krijgen.”

Blikverruiming   
Naast kennis kwamen er ook veel creatieve ideeën op tafel. Bijvoorbeeld waar deelnemers samen brainstormden over gebiedsontwikkeling vanuit onconventionele uitgangspunten: wat gebeurt er als je niet begint met wegen, stenen en parkeernormen, maar met de vraag hoe je een gebied zo groen en waterrijk mogelijk maakt? Elja: “Je zag ook een interessante dynamiek ontstaan: beleidsmakers die door de ogen van groenvoorziening anders naar hun eigen plannen gingen kijken; ontwerpers die beter inzagen waar uitvoerders in de praktijk tegenaan lopen; beheerders die begrip kregen voor beleidsafwegingen waar ze eerder kritisch over waren. Schotten vielen weg, precies wat we wilden bereiken.”

Groter doel   
Het enthousiasme onder de deelnemers was groot; ook de enkeling die in het begin sceptisch was, draaide helemaal bij. Anton: “In de evaluatie na afloop gaven ze allemaal aan: ik heb veel geleerd, veel ontdekt, ik heb er veel aan gehad. Vooraf verwachtten ze vooral te leren over klimaatadaptatieen dat is ook gebeurd, maar het leertraject had een groter doel. Het ging ook over samenwerken en kennis delen, over buiten je eigen comfortzone stappen en samen problemen oplossen. Ook daar is veel in bereikt. Je zag al op de dagen van de bijeenkomsten dat mensen van verschillende afdelingen tijdens de lunch bij elkaar aan tafel gingen zitten. Ze kennen elkaar nu. En geloof mij maar: dat heeft altijd effect!”

Het leertraject krijgt een vervolg waarin de deelnemers verder gaan met concrete casussen. Hier zullen ook mbo studenten van de CIV-onderwijspartner Vonk bij betrokken zijn.

Ben je ook geïnteresseerd om een dergelijk leertraject te doen binnen jouw organisatie? Neem dan contact op met het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Blauw Groen (Pieter Hoekstra, 06-42381004)