Al bekend met de modelverordening Riool- en waterzorgheffing? 

De gemeentelijke watertaken houden niet op bij de afvoer van afvalwater via het riool. Ook maatregelen om wateroverlast of verdroging tegen te gaan, horen er bijvoorbeeld bij. De nieuwe modelverordening Riool- en waterzorgheffing doet recht aan deze brede taken. Waarin verschilt deze modelverordening van haar voorganger en wat betekent dit voor gemeenten?

"De belangrijkste wijziging die we hebben doorgevoerd, is dat de nieuwe modelverordening niet alleen percelen met een aansluiting op de gemeentelijke riolering als belastbaar aanmerkt, maar ook percelen die niet zijn aangesloten”. Aan het woord is beleidsmedewerker Reinier Kunst van de VNG, die samen met twee collega’s de modelverordening heeft opgesteld. “Denk aan loodsen, garageboxen, weilanden, akkers en natuurterreinen. De reden is dat velen profijt heeft van de maatregelen die gemeenten nemen in de openbare ruimte om bijvoorbeeld te zorgen dat we droge voeten houden, of dat het grondwaterpeil niet te veel zakt. Niet voor niets hebben we ook de naam aangepast: het was de modelverordening Rioolheffing. De nieuwe naam – waar waterzorg aan toegevoegd is - dekt de lading beter, en maakt ook voor de belastingbetaler meteen duidelijk dat het niet alleen om het riool gaat.”

Meer verhaalsmogelijkheden
De uitbreiding van belastbare percelen kan grote impact hebben. Reinier: “Als gemeenten deze wijziging overnemen, kunnen ze de kosten die ze maken voor hun watertaken op een grotere groep belastingbetalers verhalen. Bedrijven met een loods of boeren met verspreide akkers kunnen voor meerdere percelen aangeslagen worden – die we nu ook gelijkgesteld hebben aan WOZ-objecten, om beter aan te sluiten op andere gemeentelijke heffingen. Gemeenten zijn niet verplicht om dit te doen, maar de verwachting is wel dat de nieuwe modelverordening de standaard wordt. Ook omdat de kosten voor klimaatadaptatie steeds verder oplopen. Vooral in gemeenten met veel landerijen en relatief weinig inwoners zien we nu al dat daardoor een kleine groep steeds hogere kosten draagt. Met de nieuwe modelverordening kunnen ze die kosten beter spreiden.”

De keuze is aan gemeenten
Gemeenten die hiervoor kiezen, zijn vrij in hoe ze de modelverordening invullen – en dus in hoe ze de kosten over alle percelen gaan verdelen. De toelichting op de modelverordening helpt hierbij. “Dit is een handreiking bij het opstellen en onderbouwen van de gemeentelijke verordening”, zegt Reinier. “Deze belicht onder andere de achtergrond van de heffing en geeft een uitleg per artikel. In heldere taal, zodat ook de nieuwe gemeenteraden ermee uit de voeten kunnen en goed aan belastingbetalers kunnen uitleggen wat er verandert en waarom. Daarbij hebben we ook drie modellen uitgewerkt om de kosten om te slaan, met elk verschillende varianten. Van een vast bedrag per perceel tot koppeling van de heffing aan de WOZ-waarde of een eigenarendeel en een (drinkwater)gebruikersdeel. Ook combinaties zijn mogelijk. Hoe gemeenten hiermee omgaan, is uiteindelijk een politieke keuze. Maar met deze nieuwe modelverordening hebben ze alvast een mooie basis in handen voor een toekomstbestendige heffing op riool- en watertaken.”

Meer informatie over de nieuwe modelverordening Riool- en waterzorgheffing? Neem contact op met Reinier Kunst via reinier.kunst@vng.nl.

‘Verstandig om de naam te veranderen’
Chaim van der Zant, beleidsmedewerker riolering, wegen en klimaatadaptatie gemeente Waterland: “Voor een betere beeldvorming onder de bevolking is het inderdaad verstandig om de naam van de heffingsverordening aan te passen. Zo is beter aan inwoners uit te leggen dat we als gemeente meer doen dan afvalwater inzamelen via buizen. Sinds de watertaken verbreed zijn, mogen we de extra kosten daarvoor al meenemen in de rioolheffing. Deels gaat het dus om een cosmetische wijziging. In Waterland staan we op het punt om ons gemeentelijke rioleringsplan te gaan actualiseren; dan nemen we ook de nieuwe modelverordening van de VNG in onze overwegingen mee. Voor Waterland lijkt het vooralsnog niet logisch om bijvoorbeeld cultuurgronden en natuurterreinen aan de heffing toe te voegen, met name omdat bij ons de focus op de stedelijke gebieden ligt. Ik zie dus weinig aanleiding om veel af te gaan wijken van onze toepassing van de huidige rioolheffing - die voor het grootste deel bestaat uit een gebruikersdeel. Ik verwacht wel dat we de nieuwe naam overnemen. En we kijken zeker ook waar we kunnen putten uit de toelichting bij de heffing voor onze eigen onderbouwing.”

 ‘Welkome onderbouwing van onze benadering’
Ariane Cruz, senior beleidsadviseur Riolering en grondwater gemeente Zaanstad: “Zaanstad staat al jaren in de landelijke top 3 van de hoogste rioleringsheffingen. De lastendruk is hoog, terwijl de financiële draagkracht van de inwoners gemiddeld juist laag is. Dat zorgt voor enorme discussies. Om nóg meer in de riool- en waterzorgheffing onder te brengen, tot en met straatvegen, daarvoor zie ik hier dan ook geen ruimte. Waar wij wél wat mee kunnen, is de verbreding van wat onder belastbare percelen wordt verstaan. Wij hanteren die ruime definitie al: in Zaanstad slaan we eigenaren van bijvoorbeeld garageboxen en loodsen nu ook aan voor rioolheffing. Maar dat levert altijd veel bezwaarschriften op. De nieuwe modelverordening helpt om onze benadering te onderbouwen. Ook handig dat VNG verschillende modellen heeft uitgewerkt. Ik ben ook benieuwd naar een model waarin afvalwater, hemelwater en grondwater gesplitst zijn, op basis van ‘de vervuiler betaalt’. Zodat mensen ook zien dat de grootste kostenpost de afvoer van hemelwater is, niet rioolwater. Je zou zelfs kunnen differentiëren op percentages verhard oppervlak; als meer regenwater in de bodem infiltreert, kan de afvoerbuis immers kleiner. Zo zou je via de riool- en waterzorgheffing ontstening kunnen stimuleren.”

Meer artikelen lezen? Klik dan verder door middel van de onderstaande pijltjes.

Samen Blauwgroen

Elkaar informeren en inspireren rondom klimaatadaptatie en de waterketen. Haak jij ook aan?
samenblauwgroen.nl

Aan- of afmelden

Via de onderstaande button is het mogelijk om je aan of af te melden voor het e-magazine.

Over ons

Samenwerking Klimaatadaptatie Noorderkwartier & Samenwerking Waterketen Noorderkwartier stellen samen als doel: het verbinden van partijen die werken aan opgaven voor ruimtelijke adaptatie en de waterketen. 

Heb jij zelf iinteressante informatie die je met het netwerk wil delen? Neem dan contact op met: info@samenblauwgroen.nl